يافته از ترس آخرت و حضور در محضر خداست و يا آن‌كه از رجوع مىترسند يعنى از آن‌كه اعمالشان و انفاقاتشان در آن‌جا پذيرفته نشود . [ تكليف در حدّ وسع ] أُولئِكَ يُسَارِعُونَ فِى الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ يعنى : اين گروه‌هاى چهارگانه‌اند كه پيوسته در انجام عمل‌هاى صالح شتاب به‌سزا دارند و آنهايند كه براى كارهاى نيك بر ديگران سبقت مىجويند . وَلَا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَهَا وَلَدَيْنَا كِتَابٌ يَنطِقُ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ « 62 » بَلْ قُلُوبُهُمْ فِى غَمْرَةٍ مِنْ هذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِن دُونِ ذلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ « 63 » حَتَّى إِذَا أَخَذْنَا متْرَفِيهِم بِالْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْأَرُونَ « 64 » لَا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ إِنَّكُم مِنَّا لَا تُنصَرُونَ « 65 » لغت و اعراب : تكليف : امر به كار سخت . قلوبهم يعنى قلوب مشركان . غمرة : آب انبوه كه از سر بگذرد . « 1 » مِن هذا اشاره است به وصف مؤمنان يا به قرآن . من دون ذلك اشاره است به غافل بودن دل‌هاى آنها . مترَف : صاحب نعمت فراوان و خوش گذران . جَأَرَ فلانٌ - از باب مَنَع - : بانگ و فريادى همانند حيوانات برآورد . تفسير : وَلَا نُكَلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَهَا غرض از كلام دفع اين توهم است كه اوصافى كه براى مؤمنان ذكر شد عسر و حرج و فوق طاقت بشرى است و اين آيه مبيّن قاعدهء كلى است كه در فقه اسلامى مورد قبول است و آن اين است كه تكاليف آسمانى مقدور همهء مكلّفان است و در احكام الهى هرگز تكليف

--> ( 1 ) . كنايه از جهالت و غفلت و سرگردانى .